સિંદુર ચડાવે સગાં, દિવો ને નાળિયેર દોય. (પણ) લોડણ ચડાવે લોય, ( તારી) ખાંભી માથે ખીમરા.!

 સિંદુર ચડાવે સગાં, દિવો ને નાળિયેર દોય. 

(પણ) લોડણ ચડાવે લોય, ( તારી) ખાંભી માથે ખીમરા.!



ખીમરા લોડણના દુહા

(1) તડકો ને આ ટાઢય, વગડો ય વેઠલ નહિ;

રે'વી મારે રાત, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.


(2) રાવલિયા મું રાત, વગડાની વેરણ થઈ; 

સગા દેને સાદ, ખાંભીમાંથી ખીમરા


(3) આ હેતુ તે કાયમ હેતનાં, ને કરે જ ઓશીકા કોય;

પણ આ લોડણ ચડાવે લોય; તારી ખાંભી માથે ખીમરા. (રામભાઈ)


(4) ખંભાત થી હાલી ખીમરા, નાવા ગોમતી ગઈ;

અધુરા લખ્યા આંકડા, વિધાતા હું અધવચ્ચે રહી.


(5) ભોજાયું ભેળો મળી, આવે મળવા મહેમાનો ને ;

હૈયું જો ને હીલોળા લે, ખાંભા લગણ ખીમરા.


(6) આયરીયો આવે ઉડતો, ભળી ભોજાયું ભેળો;

પાણી તડી ઠેકતો, પઞ વરતાંણો પુરુષ તણો.


(7) આરો ઉથરતો પગ, પલખાણો પુરુષ નો;

થડકો થાને લો, ખાંભા લગણ ખીમરા.


(8) આવે કોઈ આહીર, ભોજાયું ભેળો ભળી;

પણ આરો ઉતરતાં, પઞ પલખાણો પુરુષનો.


(9) પાણે પઞ દઇએ નહીં, સેવાળેલ સઞા;

લથડ માં લાડા, ખમ્મા તું ને ખીમરા.


(10) ભોજાયું ભેળો મળી, આવે આવતરો આહીર;

વરત અમારા વીર, ખોટાં કરાવશે ખીમરા.


(11) ભોજાયું ભેળો મળી, તું આવે મળવાને મીસ, 

પણ વરત અમારા વીર, ખોટાં થાશે ખીમરા. 


(12) રાવલ ગામ રળીયામણું, બોરાં મચ્છર ને માખ; જાતના અમે આયર, દાતરડી અમારી અગર.


(13) આવી ઉભો દેશ, ગાજુ કોઈ ગમ્યા નહી; રુડો રાવલ દેશ, તું ઘટમાં ખુત્યો ખીમરા.


(14) મરવાં વાંસડીયું વાય, મરવે મન માને નહીં; સરવો તારો સાદ, ખાંડથી મીઠો તું ખીમરા.


(15) તું મળ્યો ને મન મળ્યાં, ભોજાયું ભેરી કરી; નારી ને નરાં, ખરાં નિવડયાં ખીમરા.


(16) ખીમરા ખારો દેશ, મીઠા બોલા માનવી; વળતાં વિશામો લેશું, ખોટી કર ન ખીમરા.


(17) વીસ દીનો વદાળ, આઠમે દાડે આવીશું; રો' મા રાવિલયા, ખારા આંસુડે ખીમરા.


(18) ડાબી ભેરવ કળકળે, હરણ જમણે જાય; લોડી ખંભાતણ કહે, સંઘ દ્વારકા ન જાય. 


(19) ડાબી ભેરવ કળકળે, જમણે લારી થાય; તે સકને નીકળીયે, તો નક્કી કાળ થાય. 


(20) આજની અધરાત, બે બે પંખી બોલીયાં;

વાલમ તમારી વાત, ખોટી હોજો ખીમરા.


(21) મોડું મુજને થાય, રજા દે રાવલના ધણી; જમણાં ઝાંગર ઉતર્યાં, ડાબી ભૈરવ સંભળાય. 


(22) માટે મુકી વસવાટ, રજા દે રાવલના ધણી; રથડો હાલું હાલું થયો, રોકાયો નવ રોકાય. 


(23) સંઘ સડેડો જાય, ખમાડા ખમે નહીં, 

રાવલિયા દે રજા, ખોટી ન કર ખીમરા.


(24) લોડણ વિસામે મનમાં, સંઘ દ્વારકા નહીં જાય; દ્વારકા દેવળ અમને, સ્વપ્નાં આવ્યાં જો.


(25) દ્વારકાના દેવળમાં, મને સ્વપ્નું લાધીયું; સાચું હો જો સગા વીર, ખોટું હો જો ખીમરા. 


(26) તે સાચાં ન હો જો, ખોટાં મારા ખીમરા; નખમાં નો' તા રોગ, જોગ હતા જવતર તણાં.


(27) કેમ થયો કાળને ભોગ, ખોટું મારા ખીમરા; અમે ગયા'તા જગન્નાથ, દર્શન કરવા દેવના.


(28) મારગ કાંઠે મસાણ, ઉજરડા આહીર તણું; પોઢેલ મારો પ્રાણ, રાવલિયો રણમાં રહ્યો.


(29) અધવચ ઊઠી આગ, ખાંભી ખોડાવું ખીમરા;

ખીમરા ખારો દેશ; મીઠા બોલા માનવી.


(30) ત્યાં પોઢેલ મારો પ્રાણ, ખબર ન હતી ખીમરા; 

ખીમરા ખારો દેશ, મીઠા બોલા માનવી.


(31) મને જાગી દેને જવાબ, ખોટી કરમાં ખીમરા; 

જાતાં જોયો જુવાન, વળતાં જોયો પાળીયો


(32) મારી પાસે નથી પડધામ, ન' તો ખાંભી ખોડાવત; 

ભીમસેની ભાંગે નહીં, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.


(33) રાવ કરે રદીયાને, શડવઢુ કરી ગયો ખીમરો; 

કોમળ મારા ઉર, ભીંસુ તોય ભાંગે નહીં. 


(34) મારગ કાંઠે મસાણ, ઓળખ્યા નહીં આયર તણા; 

ઊતરી આરસ પહાણ, ખાંભી કોતરાવું ખીમરા.


(35) જાતાં જોયો જુવાન, વળતાં ભાળ્યો પાળીયો; 

ઊતરાવું આરસ પહાણ, તારી મુરત બનાવું ખીમરા.


(36) વિગતે કરું વિચાર, પાણો પુજાય નહીં; 

સથરો તેડાવી સલાત, તારી ખાંભી નખાવું ખીમરા.


(37) ઘોડાળા જાવ ઘરવાટ, અમે પગ પાળા પુગશું; 

રેવી મારે રાત, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.


(38) તડકો ને ટાઢ, વગડોય વેઠલ નહીં; 

રેવી મારે રાત, તારી ખાંભી માથે ખીમરા. 


(39) લાંબુ નાવદ્રું ને ભોગાત, ભવમાં ભાળેલા નહીં; 

નાવદ્રાના નેસમાં મું રાત, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.


(40) રાવલિયા મું રાત, વગડાની વેરણ થઈ; 

સગા દેને સાદ, ખાંભીમાંથી ખીમરા.


(41) ? ? ? ?

હ્રદય ખોલી રોઉં, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.


(42) કુંપા કાચ તણાં, રાખ્યા રીયા નહીં; 

ભાંગી ભુકા થયાં, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.


(43) રેત હું એક રાત, ચડત મન ચાકડીયે; 

રોળ્યાં રાવલિયે, ખડવઢું કર્યાં ખીમરા.


(44) મોતી માજીગર તણું, જાણે પહેરશું આ દલ; 

ત્યાં ડુબ્યું મધ દરીયે, અમે ખોયું રતન ખીમરા


(45) ચોરી આંટા ચાર, અમે બાજોઠે બેઠા નહીં; 

વાલમ તારી વરમાળા, ન પહેરાણી ખીમરા.


(46) માઠે સુકને આવીયાં, ને ડાબો થયો ગુણેશ; 

નાવદ્રાના મારગે, રાવલિયો રણ માં લીયો.


(47) ખીમરા ખારો તારો દેશ, મીઠા બોલા માનવીયૂ; 

તું જાગીને દે જવાબ, તારી ખાંભીમાંથી ખીમરા.


(48) કોઈ ચડાવે તેલ, કોઈ ચડાવે સીંદોર; 

લોડણ ચડાવે લોહી, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.


(49) સગા ચડાવે સીંદોર, દીવોને નાળીયેર દોય; 

પણ લોડણ ચડાવે લોય, તારી ખાંભી માથે ખીમરા.


(50) કાકા કુટુંબ ચડાવે, નાળિયેર ને સીંદોર; 

લોડણ ચડાવે લોહી, તારી ખાંભી માદે ખીમરા. 


(51) કાચલિયુ ને કપુર, વીગતે વીગતે વાવજો;

આવવું પડશે જરુર, ખાંભી જુવારવા ખીમરાની.


(52) અણીઆળા અમ ઉર, ભીંસુ તોય ભાંગે નહીં; 

બળ કરતાં હું બીઉ, તારી ખાંભી માયે ખીમરા.


(53) ખીમરા મોટી ખોટ, માણસને મરવા તણી; 

બીજી લાખ કરોડ, એ સમી એકે ય નહીં. 


(54) સારસ પંખીની જોડ, જુદી કદાપિ ન પડે; 

જો પડે એકની ખોટ, બીજું માથું પટકી ને મરે.


(55) ખાંભી ખંભા પર, મન વીસોતીયે લાગે નહીં; 

કાઢૂં મારા પ્રાણ, ખીમરા તારી ખાંભી માથે.


ખેમરા-લોડણના દુહા.

Post a Comment

Previous Post Next Post