એકરારનામું (Affidavit) એટલે કે સોગંદનામું અથવા કોઈ બાબતની લેખિતમાં સત્યતા સ્વીકારતો દસ્તાવેજ. જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ કોઈ હકીકત, ઘટના કે માહિતી સાચી છે તેવું લખાણ આપીને તેના પર સહી કરે (અને સામાન્ય રીતે નોટરી કે મેજિસ્ટ્રેટ સમક્ષ સોગંદ લે), તેને એકરારનામું કહેવામાં આવે છે.
ગુજરાતીમાં તેને સરળતાથી સમજવા માટે નીચે મુજબની વિગતો ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે:
૧. એકરારનામું શા માટે જરૂરી છે?
એકરારનામું કાયદાકીય રીતે પુરાવા તરીકે કામ કરે છે. તેના મુખ્ય હેતુઓ નીચે મુજબ છે:
* નામ કે અટકમાં સુધારો: સરકારી દસ્તાવેજોમાં નામ સુધારવા માટે.
* વારસાઈ હક: મિલકત કે બેંક ખાતામાં વારસદાર તરીકે નામ દાખલ કરવા.
* આવકનો દાખલો: સરકારને પોતાની વાર્ષિક આવક જાહેર કરવા માટે.
* ખોવાયેલા દસ્તાવેજો: માર્કશીટ, લાયસન્સ કે અન્ય કાગળો ખોવાઈ જાય ત્યારે ડુપ્લિકેટ મેળવવા.
* રહેઠાણનો પુરાવો: કોઈ ચોક્કસ જગ્યાએ રહેતા હોવાની ખાતરી આપવા.
૨. એકરારનામાના મુખ્ય પ્રકારો
* વ્યક્તિગત એકરારનામું: લગ્ન, જન્મ તારીખ કે નામ બદલવા માટે.
* મિલકત વિષયક એકરારનામું: જમીન કે મકાનના વેચાણ અથવા હક જતો કરવા (Relinquishment) માટે.
* કોર્ટ બાબતનું એકરારનામું: ન્યાયિક પ્રક્રિયા દરમિયાન પુરાવા રજૂ કરવા.
* બાંહેધરી પત્ર (Undertaking): ભવિષ્યમાં કોઈ નિયમનું પાલન કરવાની ખાતરી આપવા.
૩. એકરારનામામાં સમાવિષ્ટ વિગતો
એક આદર્શ એકરારનામામાં નીચેની બાબતો હોવી જોઈએ:
* શીર્ષક: "એકરારનામું" અથવા "સોગંદનામું".
* ઓળખ: કરનારનું પૂરું નામ, પિતાનું નામ, ઉંમર અને સરનામું.
* મુખ્ય લખાણ: જે બાબતની ખાતરી આપવાની હોય તેની ક્રમબદ્ધ વિગતો (દા.ત. "હું પ્રતિજ્ઞા પૂર્વક જાહેર કરું છું કે...").
* સત્યતાની ખાતરી: છેલ્લે એક વાક્ય લખવું પડે છે કે ઉપરની તમામ વિગતો મારી જાણ મુજબ સાચી છે અને મેં કઈ પણ છુપાવ્યું નથી.
* સહી: એકરાર કરનાર વ્યક્તિની સહી.
* સાક્ષીઓ: જરૂર જણાય ત્યાં બે સાક્ષીઓની સહી.
૪. કાયદાકીય માન્યતા (Legal Validity)
એકરારનામું કાયદેસર ગણાય તે માટે:
* તે સ્ટેમ્પ પેપર (નિયમ મુજબના રકમ વાળા) પર હોવું જોઈએ.
* તે નોટરી પબ્લિક (Notary) અથવા એક્ઝિક્યુટિવ મેજિસ્ટ્રેટ પાસે પ્રમાણિત (Attest) કરાવેલું હોવું જોઈએ.
* ખોટું એકરારનામું કરવું એ ગુનો છે અને તેના માટે સજા અથવા દંડ થઈ શકે છે.
૫. એકરારનામું તૈયાર કરવાની રીત
* સૌ પ્રથમ નક્કી કરો કે કયા કારણ માટે એકરારનામું જોઈએ છે.
* વકીલ અથવા ટાઈપિસ્ટ પાસે લખાણ ડ્રાફ્ટ કરાવો.
* જરૂરી રકમના સ્ટેમ્પ પેપર પર તેનું લખાણ લો (હવે ઈ-સ્ટેમ્પિંગ વધુ પ્રચલિત છે).
* તમારા અસલ ઓળખ કાર્ડ (આધાર કાર્ડ/પાન કાર્ડ) સાથે નોટરી પાસે જઈને સહી-સિક્કા કરાવો.
નોંધ: દરેક સરકારી કે ખાનગી કામ માટે એકરારનામાનો નમૂનો (Format) અલગ-અલગ હોઈ શકે છે.
Post a Comment