નેશનલ કેરી ડે: છેલ્લા 5 વર્ષમાં ગુજરાતમાંથી 2500 મેટ્રિક ટનથી વધુ કેરીની નિકાસ

નેશનલ કેરી ડે: છેલ્લા 5 વર્ષમાં ગુજરાતમાંથી 2500 મેટ્રિક ટનથી વધુ કેરીની નિકાસ

દર વર્ષે 22 જુલાઈને દેશમાં રાષ્ટ્રીય કેરી દિવસ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. કેરી અને ખાસ કરીને કેસર કેરીના ઉત્પાદનમાં ગુજરાત દેશનું ટોચનું રાજ્ય છે. ગુજરાત એગ્રો ઇન્ડસ્ટ્રીઝ કોર્પોરેશન (GAIC)ના ડેટા અનુસાર, વર્ષ 2023-24માં ગુજરાતમાંથી 689.5 મેટ્રિક ટન કેરીની નિકાસ કરવામાં આવી છે. 2019-20 થી 2023-24 સુધીના પાંચ વર્ષમાં ગુજરાતે કુલ 2500 મેટ્રિક ટનથી વધુ કેરીની નિકાસ કરી છે. વિદેશોમાં પણ ગુજરાતની કેરીની ખૂબ માંગ છે. ગુજરાતના કૃષિ અર્થતંત્રમાં કેરીનું ઉત્પાદન મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે. તેમાં ભૌગોલિક સંકેત ટેગ (જીઆઈ ટેગ) પણ છે.

ગુજરાતમાં બાગાયતી ફળ અને ફૂલ પાકનો કુલ વાવણી વિસ્તાર 4,49,389 હેક્ટર છે, જેમાંથી 1,77,514 હેક્ટરમાં કેરીની ખેતી થાય છે. વલસાડ, નવસારી, ગીર-સોમનાથ, કચ્છ અને સુરત જિલ્લામાં સૌથી વધુ કેરીના ઝાડની વાવણી થાય છે. ગુજરાતના તાલાલા ગીરની કેરી વિશ્વમાં સૌથી વધુ પ્રખ્યાત છે, તેની ગુણવત્તાને કારણે તેને જીઆઈ ટેગ એટલે કે ભૌગોલિક સંકેત ટેગ પણ મળ્યો છે. ગીર સિવાય; કેસર કેરીની ખેતી પણ કચ્છમાં થાય છે. કેસર ઉપરાંત હાફુસ, રાજાપુરી, તોતાપુરી, સોનપરી વગેરે જાતોની કેરીઓ મુખ્યત્વે રાજ્યમાં ઉગાડવામાં આવે છે.

આ વર્ષે 210 મેટ્રિક ટન કેસર કેરીની નિકાસ

આ વર્ષે, અમદાવાદના બાવળામાં સ્થપાયેલી ગુજરાત એગ્રો રેડિયેશન પ્રોસેસિંગ ફેસિલિટીમાં આશરે 210 મેટ્રિક ટન કેસર કેરીને ઇરેડિયેટ કરીને વિદેશમાં નિકાસ કરવામાં આવી છે. આ એકમ ગુજરાતમાં પ્રથમ USDA-APHIS પ્રમાણિત ઇરેડિયેશન યુનિટ છે અને ભારતમાં ચોથું છે. ગત વર્ષે પણ ગુજરાતના કૃષિ મંત્રી રાઘવજીભાઈ પટેલના માર્ગદર્શન હેઠળ અહીંથી 2 લાખ કિલોથી વધુ કેસર કેરીનું ઇરેડિયેશન કરીને નિકાસ કરવામાં આવી હતી. આ એકમની સ્થાપના પહેલા ગુજરાતના કેરીના ખેડૂતોને મુંબઈમાં કેસર કેરીના ઇરેડિયેશનમાંથી પસાર થવું પડતું હતું અને પછી તેઓ કેરીની નિકાસ કરતા હતા. જેના કારણે કેરી બગડશે અને પરિવહન ખર્ચ પણ વધશે.

કેરીનું ઉત્પાદન વધારવા માટે ઈન્ડો-ઈઝરાયલ વર્ક પ્લાન

ઈન્ડો-ઈઝરાયેલ વર્ક-પ્લાન અંતર્ગત ગીર સોમનાથ જિલ્લાના તાલાલા ખાતે કેરી માટેના સેન્ટર ઓફ એક્સેસ સેન્ટર ખાતે ખેડૂતોને કેરીના પાક માટે ટેકનિકલ માર્ગદર્શન અને તાલીમ આપવામાં આવે છે. આ સિવાય; ખેડૂતોને સઘન ખેતી અને નવીનીકરણ માટે તાલીમ પણ આપવામાં આવે છે અને એકમ વિસ્તારમાં વધુ ઉત્પાદન હાંસલ કરવા સંબંધિત તકનીકી માહિતી પણ આપવામાં આવે છે. અત્યાર સુધીમાં 2601 ખેડૂતોને તાલીમ આપવામાં આવી છે અને લગભગ 9,382 છોડ ઉગાડવામાં આવ્યા છે અને ખેડૂતોને વેચવામાં આવ્યા છે.

ખેડૂતોને 15.29 કરોડ રૂપિયાની આર્થિક સહાય

બાગાયત વિભાગે કેરીના ખેડૂતોના જૂના બગીચા અથવા બગીચાને નવીનીકરણ કરવાની યોજના અમલમાં મૂકી છે, જેની ઉત્પાદન ક્ષમતા ઓછી છે. આ યોજનાના પરિણામે જૂના આંબાના બગીચાઓ અને બગીચાઓ નવીનીકરણ બાદ ખેડૂતોને સારું ઉત્પાદન આપવા લાગ્યા છે. આ ઉપરાંત બાગાયત વિભાગ દ્વારા ખેડૂતો માટે વિવિધ સહાય યોજનાઓ અમલમાં મુકવામાં આવી છે. જેમાં સામાન્ય પાકો માટે ખૂબ જ નજીકની ખેતી સાથે વાવેલા ફળ પાકો, ઉંચા કૃષિ ખર્ચ સાથે વાવેલા ફળ પાકો અને સામાન્ય અંતરે ફળ પાકો, બાગાયતી પાકોની વાવણી માટે 90 ટકા સહાય સામગ્રીમાં આપવામાં આવે છે . આ ઉપરાંત ફળ પાકની વાવણી માટે વાવેતર સામગ્રીમાં વિશેષ સહાય આપવામાં આવી રહી છે. બાગાયત વિભાગે કેરીની વાવણી માટે ખેડૂતોને લગભગ 15.29 કરોડ રૂપિયાની નાણાકીય સહાય ચૂકવી છે.

આ વર્ષે ગુજરાતના વિવિધ જિલ્લાઓમાં થયેલું કેરીનું ઉત્પાદન

જિલ્લા વાવણી વિસ્તાર (હે) ઉત્પાદનનું ક્રમ નામ (મેટ્રિક ટન/હે.) વલસાડ 38033 209182 નવસારી 34878 217988 ગીર સોમનાથ 18450 112545 કચ્છ 12470 84796 સુરત 10239 62970