છત્રપતિ સંભાજી મહારાજના મૃત્યુનો બદલો કોણે અને કેવી રીતે લીધો હતો

 *શું તમે જાણો છો કે આપણા બહાદુર ક્રાંતિકારી અમર શહીદ યોદ્ધા ધર્મવીર છત્રપતિ સંભાજી મહારાજના મૃત્યુનો બદલો કોણે અને કેવી રીતે લીધો હતો.....

  છત્રપતિ સંભાજી મહારાજની હત્યા પછી, ઔરંગઝેબના કમાન્ડર ઝુલ્ફીકાર ખાને રાયગઢ પર કબજો કર્યો અને છત્રપતિ સંભાજીની પત્ની યેસુબાઈ અને તેમના પુત્રને કેદ કર્યા, ત્યારબાદ છત્રપતિ સંભાજી મહારાજના નાના ભાઈ રાજારામજી મહારાજને છત્રપતિ તરીકે સ્થાપિત કરવામાં આવ્યા*.

 * આપણા છત્રપતિ સંભાજી મહારાજને ઔરંગઝેબે 40 દિવસ સુધી સખત ત્રાસ આપીને મારી નાખ્યા હતા. આ આઘાતજનક મૃત્યુએ મરાઠાઓના હૃદયમાં આગ લગાડી, તેમના તમામ મતભેદોનો અંત આવ્યો અને માત્ર એક જ ધ્યેય હતો, રાક્ષસ ઔરંગઝેબનો નાશ.* 

 *વાસ્તવમાં, સંગમેશ્વરના કિલ્લામાં જ્યારે બહાદુર છત્રપતિ સંભાજી તેમના 200 સાથીઓ સાથે ઔરંગઝેબના સેનાપતિ મુકરમ ખાનના 10 હજાર મુઘલ સૈનિકો સાથે યુદ્ધ લડી રહ્યા હતા, તે સમયે અન્ય એક બહાદુર યોદ્ધા છત્રપતિ સંભાજીની સાથે પોતાનો જીવ જોખમમાં મુકી રહ્યો હતો, જેનું નામ હતું... માલહોરજી*.

 *માલ્હોજી ઘોરપડે પણ છત્રપતિ સંભાજી સાથે લડતા લડતા શહીદી પામ્યા અને માલોજી ઘોરપડેના પુત્ર સંતાજી ઘોરપડેએ ઔરંગઝેબને તેના યુદ્ધ અભિયાનો વડે માર્યો અને ઈતિહાસમાં ઔરંગઝેબને ભાગેડુ સાબિત કર્યો.*

 *સંતાજી ઘોરપડેની સાથે અન્ય એક બહાદુર મરાઠા આવ્યા હતા, જેનું નામ હતું ધનાજી જાધવ. ઔરંગઝેબને ખાતરી હતી કે છત્રપતિ સંભાજીની હત્યા બાદ મરાઠાઓનું મનોબળ તૂટી જશે, પરંતુ સંતાજી અને ધનાજીએ અચાનક તુલાપુર પર હુમલો કર્યો ત્યારે તેને આશ્ચર્ય થયું. લાખોની ની સેના સાથે ઔરંગઝેબે મહારાષ્ટ્રમાં તુલાપુર નામના સ્થળે લશ્કરી છાવણી બનાવી હતી.

  આ એ જ જગ્યા છે જ્યાં ઔરંગઝેબે છત્રપતિ સંભાજી મહારાજની નિર્દયતાથી હત્યા કરી હતી. ગેરિલા યુદ્ધમાં નિપુણ સંતાજીએ 2000 મરાઠા સૈનિકો સાથે વિકરાળ સિંહની જેમ ઔરંગઝેબની સેના પર હુમલો કર્યો. સંતાજીએ તેના સાથીઓ સાથે મુગલોને ગાજર અને મૂળાની જેમ કાપવાનું શરૂ કર્યું. આ યુદ્ધનું વર્ણન કરતાં મુઘલ ઈતિહાસકાર કાફી ખાન લખે છે કે તુલાપુરના યુદ્ધ પછી મુઘલ સૈનિકોના દિલમાં સંતાજીનો ડર વસી ગયો હતો. જે પણ મુઘલ સૈનિક સંતાજીની સામે પડશે તેને કાં તો માર્યો જશે અથવા કેદ કરવામાં આવશે. આખરે સ્થિતિ એવી બની કે સંતાજીનું નામ સાંભળતા જ મુઘલ સેનામાં ગભરાટ ફેલાયો.

 * તુલાપુરમાં સંતાજીના મરાઠાઓના અચાનક હુમલાને કારણે મુઘલો જોરથી બૂમો પાડવા લાગ્યા, એક બાજુ આખી મુઘલ સેના ઔરંગઝેબનો જીવ બચાવવા મથી રહી હતી તો બીજી બાજુ મરાઠાઓ મુઘલોના મૃતદેહોનો ઢગલો કરી રહ્યા હતા. મરાઠાઓ મુઘલ છાવણીમાં પ્રવેશ્યા. એટલો બધો નરસંહાર થયો કે ઔરંગઝેબ જીવ બચાવવા ભાગી ગયો. ઔરંગઝેબનો જીવ બચી ગયો પરંતુ સમગ્ર મુઘલ સામ્રાજ્ય બરબાદ થઈ ગયું અને ઔરંગઝેબને ભાગેડુ તરીકે ઓળખવામાં આવ્યો. મરાઠાઓ ઔરંગઝેબના છાવણી ઉપરના બે સોનાના કળશ કાપીને સિંહગઢ કિલ્લામાં પાછા ફર્યા. બીજે દિવસે સવારે જ્યારે ઔરંગઝેબ મુઘલોના મૃત્યુનું દ્રશ્ય જોઈને ચોંકી ગયા અને બોલ્યા, હે ભગવાન, આ મરાઠાઓ કેવા માટીના બનેલા છે, તેઓ ન તો થાકે છે, ન નમતા નથી કે પીછેહઠ કરતા નથી, ચાલો આપણે તેમને મિટાવી દઈએ, એવું ન થાય કે ઔરંગઝેબ તેના બાકીના જીવન માટે આ દુઃખદ અકસ્માતમાંથી બહાર ન આવી શકે.

 *આ ઘટનાના બે દિવસ પછી સાંતાજીએ રાયગઢ કિલ્લા પર હુમલો કર્યો.*

 મુઘલ સરદાર ઝુલ્ફીકાર ખાને છત્રપતિ સંભાજીની પત્ની યેસુબાઈને કેદ કરી હતી, તેણે અહીં પહેલેથી જ ઘેરો ઘાલ્યો હતો. મરાઠાઓએ ઝુલ્ફીકાર ખાનની સેનાનો નરસંહાર કર્યો અને રાયગઢના કિલ્લા પર નરસંહાર કર્યો અને મુઘલોનો સૌથી મૂલ્યવાન ખજાનો, ઘોડાઓ અને પાંચ હાથીઓ કબજે કર્યા અને તેમને પન્હાલા લઈ આવ્યા.

 *આ રીતે, ઘણા ગેરિલા યુદ્ધોએ મુઘલ સેનાનું મનોબળ તોડી નાખ્યું.*

 * જ્યારે પણ મરાઠાઓને તક મળે ત્યારે તેઓ મુઘલ સેનાનો નાશ કરી દેતા. હવે મુકરમ ખાનનો વારો હતો. જેણે છત્રપતિ સંભાજી મહારાજને છેતરપિંડી કરીને કેદ કર્યા હતા. 50 હજાર રૂપિયાનું ઈનામ આપીને મુકરમ ખાનને ઔરંગઝેબે મહારાષ્ટ્રના કોલ્હાપુર અને કોંકણ પ્રાંતના ગવર્નર તરીકે નિયુક્ત કર્યા હતા. મરાઠાઓએ પ્રતિજ્ઞા લીધી હતી કે ગમે તે થાય, મુકરમ ખાનને જીવતો છોડવામાં નહીં આવે અને ડિસેમ્બર 1689માં મરાઠાઓએ મુકરમ ખાનની વિશાળ સેનાને ઘેરી લીધી અને ગાજર મુળા ની જેમ મુઘલોનો નાશ કરવાનું શરૂ કર્યું. હવે આ ભીષણ યુદ્ધમાં સંતાજી ઘોરપડેએ મુકરમ ખાનને હરાવ્યો.*

 * લોહીમાં લથબથ પડેલા મુકરમ ખાનની દુર્દશા જોઈને મુઘલ સેના તેને જંગલોમાં લઈ ગઈ પરંતુ મરાઠાઓ દ્વારા કરવામાં આવેલા ઘાએ મુકરમ ખાનને જંગલમાં વેદનામાં છોડી દીધો અને તેનો જીવ લીધો. મરાઠાઓએ મુકરમ ખાનની હત્યા કરીને છત્રપતિ સંભાજી મહારાજના મૃત્યુનો બદલો લીધો હતો.*

 * સંતાજી ઘોરપડેની હિંમત અને બહાદુરીથી ખુશ થઈને છત્રપતિ રાજારામ મહારાજે તેમને 1691માં મરાઠા સામ્રાજ્યના સરસેનાપતિ જાહેર કર્યા. તેઓ કમાન્ડર-ઈન-ચીફ બન્યા કે તરત જ, સંતાજીએ મુઘલ સલ્તનતને પોતાનું પ્રથમ લક્ષ્ય બનાવ્યું અને, 15 થી 20 હજની મરાઠા સેના લઈને, ઔરંગઝેબની મુઘલ સલ્તનતમાં પાયમાલી સર્જી. કૃષ્ણા નદીની પેલે પાર કર્ણાટક જેવા ક્રમિક મુઘલ વિસ્તારોમાં મરાઠા સામ્રાજ્ય ની 

 વિજયની ઘંટડી વાગી.*

 * મરાઠાઓના ડરથી ઔરંગઝેબ અહીંથી ત્યાં સુધી સહ્યાદ્રી પર્વતોમાં ભાગ્યો. સતત 27 વર્ષ સુધી, મરાઠાઓએ ઔરંગઝેબને એટલો ત્રાસ આપ્યો કે તેના માટે જીવવું મુશ્કેલ બની ગયું, અંતે, મરાઠાઓના હાથે મુઘલોની સતત હારને કારણે, ધિક્કારપાત્ર ઔરંગઝેબ મહારાષ્ટ્રમાં જ યાતનામાં મૃત્યુ પામ્યો. *

 *હર હર મહાદેવ🔱 જય શ્રી મહાકાલ🚩*

 *જય ભવાની🏹 જય શ્રી રામ🚩*

 *જય જય સનાતન રાષ્ટ્ર🇮🇳🚩*