ગતિ પાક્કી, સુરક્ષા નક્કી: અમદાવાદ રેલવે ડિવિઝન ૧૦૦% 'કવચ 4.0' પ્રણાલીથી સજ્જ થશે

ગતિ પાક્કી, સુરક્ષા નક્કી: અમદાવાદ રેલવે ડિવિઝન ૧૦૦% 'કવચ 4.0' પ્રણાલીથી સજ્જ થશે

અમદાવાદ:

ભારતીય રેલવે મુસાફરોની સફરને વધુ ઝડપી, આધુનિક અને સુરક્ષિત બનાવવા માટે સતત કાર્યરત છે. આ દિશામાં એક ઐતિહાસિક સિદ્ધિ તરફ આગળ વધતા, અમદાવાદ રેલવે મંડળ હવે સંપૂર્ણપણે દેશી અને અત્યાધુનિક ઓટોમેટિક ટ્રેન પ્રોટેક્શન (ATP) સિસ્ટમ ‘કવચ 4.0’થી સજ્જ થવા જઈ રહ્યું છે. રેલવે મંત્રાલય દ્વારા આ પ્રોજેક્ટ માટે લીલી ઝંડી આપી દેવામાં આવી છે, જેનાથી પશ્ચિમ રેલવેના આ મહત્વપૂર્ણ ડિવિઝનમાં સુરક્ષાનું એક નવું પ્રકરણ શરૂ થશે.

₹140 કરોડના ખર્ચે 100% રૂટ કવર થશે

અમદાવાદ રેલવે મંડળના સમગ્ર વિસ્તારને સુરક્ષિત કરવા માટે સરકારે ₹140 કરોડના બજેટને મંજૂરી આપી દીધી છે. આ અંતર્ગત 598 રૂટ કિલોમીટર જેટલા વ્યાપક રેલવે નેટવર્કને 'કવચ 4.0' અંતર્ગત આવરી લેવામાં આવશે. અમદાવાદ મંડળના આ 598 રૂટ કિલોમીટરમાં ફેલાયેલા કુલ 48 બ્લોક સેક્શનમાં આ સ્વદેશી સુરક્ષા પ્રણાલી સ્થાપિત કરવામાં આવશે. આ પ્રોજેક્ટ પૂર્ણ થતાં જ અમદાવાદ રેલવેનો સો ટકા વિસ્તાર આ સુરક્ષા કવચ હેઠળ આવી જશે.

શું છે આ 'કવચ' પ્રણાલી?

‘કવચ’ (Kavach) એ સંપૂર્ણપણે ભારતમાં જ વિકસાવવામાં આવેલી (Made in India) અત્યાધુનિક ઓટોમેટિક ટ્રેન પ્રોટેક્શન (ATP) સિસ્ટમ છે. તેને રિસર્ચ ડિઝાઇન્સ એન્ડ સ્ટાન્ડર્ડ્સ ઓર્ગેનાઇઝેશન (RDSO) દ્વારા ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે. આ ટેક્નોલોજીનો મુખ્ય હેતુ રેલ સંચાલનને માનવીય ભૂલોથી પર રાખીને શૂન્ય અકસ્માત (Zero Accident)ના લક્ષ્યને પ્રાપ્ત કરવાનો છે. તેનું નવું વર્ઝન 'કવચ 4.0' વધુ સચોટ અને અત્યંત ઝડપી પ્રતિભાવ આપવા માટે સક્ષમ છે.

🟢 કવચ 4.0 પ્રણાલીની મુખ્ય વિશેષતાઓ અને ફાયદા:

આ પ્રણાલી રેલવે ટ્રેક, સ્ટેશન અને ટ્રેનના એન્જિન (લોકોમોટિવ)ને રેડિયો ફ્રિકવન્સી આઇડેન્ટિફિકેશન (RFID) ટેક્નોલોજીથી પરસ્પર જોડે છે. તેની મુખ્ય લાક્ષણિકતાઓ નીચે મુજબ છે:

 SPAD ઘટનાઓ પર રોક:

 રેલવેમાં 'સિગ્નલ પાસિંગ એટ ડેન્જર' (SPAD) એટલે કે રેડ સિગ્નલ હોવા છતાં ભૂલથી ટ્રેન આગળ નીકળી જવી એ ખૂબ મોટું જોખમ ગણાય છે. કવચ 4.0 આવી ઘટનાઓને સંપૂર્ણપણે અટકાવવામાં મદદરૂપ બને છે.

 આપોઆપ બ્રેકિંગ સિસ્ટમ:

જો લોકો પાયલટ (ડ્રાઇવર) કોઈ કારણસર સિગ્નલ જોવામાં ચૂકી જાય અથવા પ્રતિક્રિયા ન આપે, તો અસુરક્ષિત પરિસ્થિતિ જણાતાં જ આ સ્માર્ટ સિસ્ટમ જરૂરિયાત મુજબ આપોઆપ (Automatic) બ્રેક લગાવી દે છે.

 ગતિ પર સ્વયંસંચાલિત નિયંત્રણ:

 ખરાબ હવામાન, ધુમ્મસ કે અન્ય કોઈ સંવેદનશીલ અને જોખમી પરિસ્થિતિઓમાં ટ્રેનની ગતિને આ ટેક્નોલોજી આપમેળે નિર્ધારિત મર્યાદામાં નિયંત્રિત રાખે છે.

 સામસામેની ટક્કર (Head-on Collision)થી મુક્તિ:

 જો ક્યારેય એક જ ટ્રેક પર બે ટ્રેનો સામસામે આવી જાય, તો કવચ પ્રણાલી સક્રિય થઈને ચોક્કસ અંતરે જ બંને ટ્રેનોને આપોઆપ રોકી દે છે, જેથી મોટા રેલ અકસ્માતોનું જોખમ નોંધપાત્ર રીતે ઘટી જાય છે.

મુસાફરો માટે ડિજિટલ ભરોસો

અમદાવાદ રેલવે મંડળમાં આ પ્રણાલી લાગુ થવાથી માત્ર ટ્રેનોની સુરક્ષા જ નહીં વધે, પરંતુ ટ્રેનો સમયસર દોડે (Punctuality) તેમાં પણ મોટો સુધારો થશે. ધુમ્મસના દિવસોમાં પણ ટ્રેનો સુરક્ષિત રીતે નિર્ધારિત ગતિએ દોડી શકશે.

ભારતીય રેલવેની આ આત્મનિર્ભર ટેક્નોલોજી હવે ગતિ અને સુરક્ષા બંનેનો સમન્વય સાધીને અમદાવાદ અને ગુજરાતના લાખો રેલ મુસાફરોની સફરને વધુ સુખદ અને ચિંતામુક્ત બનાવશે. 'કવચ 4.0' ના આગમનથી હવે સાચા અર્થમાં કહી શકાશે — ગતિ પાક્કી, સુરક્ષા નક્કી !!