શાળા પ્રવેશોત્સવ અને કન્યા કેળવણી મહોત્સવ - સંપૂર્ણ વિગત
૧. શરૂઆત અને પ્રણેતા
સમગ્ર ગુજરાતમાં શરૂઆત: વર્ષ ૨૦૦૩ (નાણાકીય વર્ષ ૨૦૦૨-૦૩) થી આ કાર્યક્રમ આખા ગુજરાતમાં અમલી બન્યો.
કોના દ્વારા: તત્કાલીન મુખ્યમંત્રી અને હાલના વડાપ્રધાન નરેન્દ્રભાઈ મોદી દ્વારા આ ઉમદા કાર્યક્રમનો શુભારંભ કરાયો હતો.
ઐતિહાસિક પૃષ્ઠભૂમિ: પ્રાયોગિક ધોરણે વર્ષ ૧૯૯૮-૯૯ માં આ કાર્યક્રમ માત્ર ૩ જિલ્લાઓમાં (બનાસકાંઠા, પંચમહાલ અને ડાંગ) શરૂ થયો હતો, પરંતુ સમગ્ર ગુજરાતમાં તે ૨૦૦૩ થી અમલમાં આવ્યો.
૨. મુખ્ય ઉદ્દેશ્યો
૧૦૦% નામાંકન: પાત્રતા ધરાવતા તમામ બાળકો શાળામાં પ્રવેશ મેળવે તે જોવું.
ડ્રોપ-આઉટ રેટ ઘટાડવો: બાળકો અધવચ્ચેથી શાળા છોડી ન દે તે માટે જાગૃતિ લાવવી.
શિક્ષણ પ્રત્યે જાગૃતિ: વાલીઓ અને સમાજમાં શિક્ષણનું મહત્વ સમજાવવું.
પ્રોત્સાહન: નવા પ્રવેશ મેળવતા બાળકોને 'શૈક્ષણિક કીટ' આપીને પ્રોત્સાહિત કરવા.
૩. કન્યા કેળવણી મહોત્સવ
શાળા પ્રવેશોત્સવની સાથે જ કન્યા કેળવણી મહોત્સવ પણ ઉજવાય છે.
આનો મુખ્ય ભાર દીકરીઓના શિક્ષણ અને તેમના શાળામાં પ્રવેશ પર છે, જેથી સ્ત્રી સાક્ષરતાનો દર વધારી શકાય.
આ કાર્યક્રમની શરૂઆત પણ ૨૦૦૩ થી જ થઈ હતી.
૪. વર્તમાન ફેરફારો અને વ્યાપ
આ કાર્યક્રમ હવે માત્ર પ્રાથમિક શાળાઓ પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ તેમાં બાલવાટિકા, માધ્યમિક, ઉચ્ચતર માધ્યમિક અને વિવિધ રેસિડેન્શિયલ શાળાઓ (જ્ઞાનશક્તિ, રક્ષાશક્તિ વગેરે) નો પણ સમાવેશ કરવામાં આવ્યો છે.
દર વર્ષે જૂન મહિનામાં શાળાઓ ખૂલતી વખતે આ મહોત્સવની ઉજવણી કરવામાં આવે છે.
પરીક્ષાલક્ષી ખાસ ટિપ્સ:
૧. જો પ્રશ્ન પૂછાય કે સમગ્ર ગુજરાતમાં ક્યારથી શરૂઆત થઈ? તો જવાબ ૨૦૦૩ આવશે.
૨. પ્રાયોગિક ધોરણે કયા ૩ જિલ્લામાં શરૂ થયો હતો? (બનાસકાંઠા, પંચમહાલ અને ડાંગ).
૩. આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય હેતુ શું છે? (૧૦૦% નામાંકન અને કન્યા કેળવણીને પ્રોત્સાહન).
Post a Comment